Blog / Toàn vẹn dữ liệu thử nghiệm theo ISO 17025 & GLP

Toàn vẹn dữ liệu thử nghiệm theo ISO 17025 & GLP

Yêu cầu về dữ liệu trong ISO 17025, GLP

18/04/2026 lims, ISO17025, GLP
data integrity

Toàn vẹn dữ liệu thử nghiệm theo ISO 17025 & GLP

Trong phòng thí nghiệm, dữ liệu không chỉ là kết quả – mà là bằng chứng.
Việc đảm bảo data integrity (toàn vẹn dữ liệu) là yếu tố cốt lõi để duy trì độ tin cậy, khả năng truy vết và tuân thủ các tiêu chuẩn như ISO 17025 và GLP (Good Laboratory Practice).

Yêu cầu toàn vẹn dữ liệu trong ISO 17025
Yêu cầu toàn vẹn dữ liệu trong ISO 17025:2015

1. Toàn vẹn dữ liệu là gì?

Data integrity là việc đảm bảo dữ liệu:

  • ✔️ Chính xác (Accurate)
  • ✔️ Đầy đủ (Complete)
  • ✔️ Nhất quán (Consistent)
  • ✔️ Có thể truy vết (Traceable)
  • ✔️ Không bị thay đổi trái phép (Secure)

👉 Nói cách khác: dữ liệu phải phản ánh đúng những gì đã thực sự xảy ra trong quá trình thử nghiệm.

2. Nguyên tắc ALCOA+

ISO 17025 và GLP đều dựa trên nguyên tắc ALCOA+:

  • A – Attributable: Xác định được ai tạo dữ liệu
  • L – Legible: Dễ đọc, rõ ràng
  • C – Contemporaneous: Ghi nhận tại thời điểm thực hiện
  • O – Original: Dữ liệu gốc hoặc bản sao được kiểm soát
  • A – Accurate: Chính xác

“+” bổ sung:

  • Complete (Đầy đủ)
  • Consistent (Nhất quán)
  • Enduring (Lưu trữ bền vững)
  • Available (Dễ truy xuất)

3. Yêu cầu trong ISO 17025

ISO 17025 nhấn mạnh:

  • 📌 Kiểm soát dữ liệu và thông tin (Clause 7.11)
  • 📌 Bảo vệ dữ liệu khỏi truy cập trái phép
  • 📌 Có hệ thống backup & phục hồi dữ liệu
  • 📌 Đảm bảo traceability từ mẫu → kết quả

👉 Mọi thay đổi dữ liệu phải được ghi lại (audit trail).

4. Yêu cầu trong GLP

GLP tập trung mạnh vào:

  • 📌 Raw data phải được bảo vệ
  • 📌 Không được xóa hoặc ghi đè dữ liệu gốc
  • 📌 Mọi chỉnh sửa phải có lý do + chữ ký
  • 📌 Lưu trữ dữ liệu dài hạn (archiving)

👉 GLP đặc biệt nghiêm ngặt với dữ liệu phục vụ nghiên cứu và regulatory submission.

5. Các rủi ro phổ biến

Nếu không kiểm soát tốt data integrity, lab có thể gặp:

  • ❌ Sửa dữ liệu không có log
  • ❌ Copy-paste sai kết quả
  • ❌ Mất dữ liệu do không backup
  • ❌ Không xác định được ai thực hiện test

👉 Đây là nguyên nhân chính dẫn đến fail audit.

Data correction
Minh họa việc sửa dữ liệu ghi chép tay trong phòng thử nghiệm. Bên trái - Dữ liệu bị gạch xóa, không nhận ra dữ liệu cũ. Bên Phải - Dữ liệu sai được gạch 1 gạch, ghi lại dữ liệu mới bên cạnh, ký tên người sửa và ghi lý do sửa.

6. Giải pháp: Số hóa & LIMS

Triển khai LIMS hoặc hệ thống số hóa giúp:

  • 🔒 Quản lý quyền truy cập (role-based)
  • 📝 Ghi lại audit trail tự động
  • 🔄 Backup & bảo mật dữ liệu
  • 📊 Giảm thao tác thủ công

👉 Đây là cách hiệu quả nhất để đảm bảo tuân thủ ISO 17025 & GLP.

7. Kết luận

Data integrity không phải là “nice-to-have” – mà là bắt buộc.

Một phòng thí nghiệm đáng tin cậy là phòng thí nghiệm có thể trả lời:

👉 “Dữ liệu này đến từ đâu, ai tạo, khi nào, và có bị thay đổi không?”

Bài viết liên quan

Chưa có bài viết liên quan.